Yatırım 101 - Bakır Beş Yılın Rekorunu Kırdı, Petrol Altı Haftanın Zirvesinde
infoAbout This Title
Cuma günü beklentinin çok üzerinde gelen istihdam raporunun ardından ana endeksler ekside kapanmıştı. Dün Labor Day nedeniyle piyasa kapalıydı, bugün açılışta tablo pek değişmedi. S&P 500 ve Dow ekside, Nasdaq 100 yatay.
Ancak endekslerin altında bugün çok daha net bir hareket var. Para savunma sektörlerinden çıkıp emtiaya ve enerjiye kaydı. Enerji günün en iyi sektörü, sağlık en kötüsü. Petrol %1,5 artışla 93 dolara dayandı, bakır ise beş yılın rekorunu kırdı.
İlginç olan tahvil tarafının bu tabloya katılmaması. Enerji fiyatları bu kadar yükselirken 10 yıllık faiz %4,79'da neredeyse yerinde, dolar endeksi de beş günde geri gitti. Yani piyasa bu hareketi talep kaynaklı bir ısınma değil, arz tarafında bir kesinti olarak okuyor.
Ortadoğu'da Tırmanma Petrolü Altı Haftanın Zirvesine TaşıdıHafta sonu ABD ile İran karşılıklı saldırı düzenledi. Ardından Yemen merkezli Husi güçlerinin Suudi enerji tesislerine yaptığı saldırıda 70'ten fazla kişi yaralandı ve tesislerde üretim durduruldu.
Petrol üç gündür yükseliyor, Brent 98 dolara dayandı. Cuma günü ABD'de motorin zaten galon başına 5,85 dolarla rekor kırmıştı, yani baskı sadece ham petrolde değil rafine üründe de var.
Ancak burada asıl mesele fiyatın kendisi değil zamanlaması. Cuma günü ağustos enflasyonu açıklanıyor, Fed ise 15-16 Eylül'de toplanıyor. Enerji tarafındaki bu tırmanma, manşet enflasyonda yukarı sürpriz riskini artırıyor. Bence tüm FED üyeleri bu enerji fiyatının yakın zamanda düşeceğini düşünüyor, ben de öyle düşünüyorum. Yani genel resim, manşet haberler yukarı 100 dolar diyor ama zor.
Bakır Beş Yılın Rekorunu Kırdı, Sebebi Talep Değil ArzGünün en büyük hareketi hisse tarafında değil metalde. Bakır %4 yükselerek libre başına 6,86 dolara çıktı, bu beş yılın en yüksek seviyesi. Yıl başından beri artış %21,7.
Sebep talep patlaması değil, arzın peş peşe kesilmesi. Dünyanın üçüncü büyük bakır madeni Grasberg'i eylül başında 800 bin ton çamur bastı ve maden fiilen devre dışı kaldı. Kamoa-Kakula'da su baskını, Cobre Panama'da devam eden kapalılık ve Şili'deki kazalar üst üste binince tablo değişti.
Uluslararası Bakır Araştırma Grubu'nun verisine göre üretim yılın ilk yarısında %1,1 düştü. Bazı kurumlar artık 2017'den bu yana ilk yıllık arz düşüşünü konuşuyor.
Bunun neden bizi ilgilendirdiğini şöyle anlatayım. Bakır veri merkezinin, elektrik şebekesinin ve elektrikli aracın ana malzemesi. Yapay zeka altyapısı büyüdükçe bakır talebi de büyüyor ve bugünkü tahminler talebin 2040'a kadar 28 milyon tondan 42 milyon tona çıkacağını söylüyor. Arz düşerken talebin bu şekilde artması, maliyet baskısının önümüzdeki yıllarda nereden geleceğini gösteriyor.
Para Savunmadan Emtiaya KaydıSektör tablosu bugünkü hikayeyi endekslerden daha iyi anlatıyor. Enerji %1,4 yükseldi, kamu hizmetleri %1,2 artıda. Buna karşılık sağlık %2,2 düştü, finans da ekside. Rotasyon tersine başladı cuma ile birlikte. Büyüme + Enerji fiyatlanmaya başladı tekrar, biz buradayız bekliyoruz.
Bu hareket portföyümüzde de görünüyor. Rafineri tarafında Valero ve HF Sinclair %3 civarında yükseldi, elektrik ve şebeke tarafında Eaton, GE Vernova ile Vistra %3'e varan oranda artıda. Sağlık tarafında ise Eli Lilly, Johnson & Johnson ve AbbVie %1,5 ile %2,3 arasında düştü.
Dikkat edilmesi gereken nokta şu, sağlıktaki satışın arkasında şirkete özel bir haber yok. Bu bir rotasyon, yani paranın bir yerden çıkıp başka yere gitmesi. Tek günlük rotasyondan tez kurulmaz ama enerji ve metal tarafındaki hareketin arz kaynaklı olması, bu kaymanın birkaç gündem uzun olabileceğini düşündürüyor.
Kanada'nın Misilleme Tarifeleri Bugün Yürürlüğe GirdiKanada'nın ABD ürünlerine uyguladığı karşı tarifeler bugün devreye girdi. Liste 700'den fazla kalem içeriyor, oranlar %15 ile %50 arasında değişiyor ve kapsanan ithalat 27,6 milyar dolar. Çelik ile alüminyumda oran %50'ye çıkarıldı.
Bu adım, ABD'nin ağustos ayında 20 milyar dolarlık Kanada malına getirdiği %50'lik verginin karşılığı. Kanada Başbakanı Carney tarifeleri doğrudan saldırı olarak niteledi.
Kuantum Şirketlerine Devlet Ortak Oluyor, IonQ %8 YükseldiTicaret Bakanlığı, Rigetti ve D-Wave ile 100'er milyon dolarlık anlaşma imzaladı. Kaynak çip yasası kapsamından geliyor ve devlet karşılığında bu şirketlerde azınlık payı alıyor.
IonQ tarafında ayrı bir haber var. Şirket SkyWater satın almasını tamamladıktan sonra 2026 gelir beklentisini 280-290 milyon dolara yükseltti, bugün de New York Borsası'nda yatırımcı günü düzenliyor.
Ana portföyümüzde hem IonQ hem Rigetti taşıyoruz, IonQ bugün %8, Rigetti %6 yükseldi. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu, devletin sermayeye ortak olması sektöre stratejik bir damga vuruyor ama bu şirketlerin geliri hâlâ çok küçük. Fiyatı şimdilik haber akışı taşıyor, bilanço değil.
Büyümenin devam ettiği bir hafta dileyelim.
Cuma günü beklentinin çok üzerinde gelen istihdam raporunun ardından ana endeksler ekside kapanmıştı. Dün Labor Day nedeniyle piyasa kapalıydı, bugün açılışta tablo pek değişmedi. S&P 500 ve Dow ekside, Nasdaq 100 yatay.
Ancak endekslerin altında bugün çok daha net bir hareket var. Para savunma sektörlerinden çıkıp emtiaya ve enerjiye kaydı. Enerji günün en iyi sektörü, sağlık en kötüsü. Petrol %1,5 artışla 93 dolara dayandı, bakır ise beş yılın rekorunu kırdı.
İlginç olan tahvil tarafının bu tabloya katılmaması. Enerji fiyatları bu kadar yükselirken 10 yıllık faiz %4,79'da neredeyse yerinde, dolar endeksi de beş günde geri gitti. Yani piyasa bu hareketi talep kaynaklı bir ısınma değil, arz tarafında bir kesinti olarak okuyor.
Ortadoğu'da Tırmanma Petrolü Altı Haftanın Zirvesine TaşıdıHafta sonu ABD ile İran karşılıklı saldırı düzenledi. Ardından Yemen merkezli Husi güçlerinin Suudi enerji tesislerine yaptığı saldırıda 70'ten fazla kişi yaralandı ve tesislerde üretim durduruldu.
Petrol üç gündür yükseliyor, Brent 98 dolara dayandı. Cuma günü ABD'de motorin zaten galon başına 5,85 dolarla rekor kırmıştı, yani baskı sadece ham petrolde değil rafine üründe de var.
Ancak burada asıl mesele fiyatın kendisi değil zamanlaması. Cuma günü ağustos enflasyonu açıklanıyor, Fed ise 15-16 Eylül'de toplanıyor. Enerji tarafındaki bu tırmanma, manşet enflasyonda yukarı sürpriz riskini artırıyor. Bence tüm FED üyeleri bu enerji fiyatının yakın zamanda düşeceğini düşünüyor, ben de öyle düşünüyorum. Yani genel resim, manşet haberler yukarı 100 dolar diyor ama zor.
Bakır Beş Yılın Rekorunu Kırdı, Sebebi Talep Değil ArzGünün en büyük hareketi hisse tarafında değil metalde. Bakır %4 yükselerek libre başına 6,86 dolara çıktı, bu beş yılın en yüksek seviyesi. Yıl başından beri artış %21,7.
Sebep talep patlaması değil, arzın peş peşe kesilmesi. Dünyanın üçüncü büyük bakır madeni Grasberg'i eylül başında 800 bin ton çamur bastı ve maden fiilen devre dışı kaldı. Kamoa-Kakula'da su baskını, Cobre Panama'da devam eden kapalılık ve Şili'deki kazalar üst üste binince tablo değişti.
Uluslararası Bakır Araştırma Grubu'nun verisine göre üretim yılın ilk yarısında %1,1 düştü. Bazı kurumlar artık 2017'den bu yana ilk yıllık arz düşüşünü konuşuyor.
Bunun neden bizi ilgilendirdiğini şöyle anlatayım. Bakır veri merkezinin, elektrik şebekesinin ve elektrikli aracın ana malzemesi. Yapay zeka altyapısı büyüdükçe bakır talebi de büyüyor ve bugünkü tahminler talebin 2040'a kadar 28 milyon tondan 42 milyon tona çıkacağını söylüyor. Arz düşerken talebin bu şekilde artması, maliyet baskısının önümüzdeki yıllarda nereden geleceğini gösteriyor.
Para Savunmadan Emtiaya KaydıSektör tablosu bugünkü hikayeyi endekslerden daha iyi anlatıyor. Enerji %1,4 yükseldi, kamu hizmetleri %1,2 artıda. Buna karşılık sağlık %2,2 düştü, finans da ekside. Rotasyon tersine başladı cuma ile birlikte. Büyüme + Enerji fiyatlanmaya başladı tekrar, biz buradayız bekliyoruz.
Bu hareket portföyümüzde de görünüyor. Rafineri tarafında Valero ve HF Sinclair %3 civarında yükseldi, elektrik ve şebeke tarafında Eaton, GE Vernova ile Vistra %3'e varan oranda artıda. Sağlık tarafında ise Eli Lilly, Johnson & Johnson ve AbbVie %1,5 ile %2,3 arasında düştü.
Dikkat edilmesi gereken nokta şu, sağlıktaki satışın arkasında şirkete özel bir haber yok. Bu bir rotasyon, yani paranın bir yerden çıkıp başka yere gitmesi. Tek günlük rotasyondan tez kurulmaz ama enerji ve metal tarafındaki hareketin arz kaynaklı olması, bu kaymanın birkaç gündem uzun olabileceğini düşündürüyor.
Kanada'nın Misilleme Tarifeleri Bugün Yürürlüğe GirdiKanada'nın ABD ürünlerine uyguladığı karşı tarifeler bugün devreye girdi. Liste 700'den fazla kalem içeriyor, oranlar %15 ile %50 arasında değişiyor ve kapsanan ithalat 27,6 milyar dolar. Çelik ile alüminyumda oran %50'ye çıkarıldı.
Bu adım, ABD'nin ağustos ayında 20 milyar dolarlık Kanada malına getirdiği %50'lik verginin karşılığı. Kanada Başbakanı Carney tarifeleri doğrudan saldırı olarak niteledi.
Kuantum Şirketlerine Devlet Ortak Oluyor, IonQ %8 YükseldiTicaret Bakanlığı, Rigetti ve D-Wave ile 100'er milyon dolarlık anlaşma imzaladı. Kaynak çip yasası kapsamından geliyor ve devlet karşılığında bu şirketlerde azınlık payı alıyor.
IonQ tarafında ayrı bir haber var. Şirket SkyWater satın almasını tamamladıktan sonra 2026 gelir beklentisini 280-290 milyon dolara yükseltti, bugün de New York Borsası'nda yatırımcı günü düzenliyor.
Ana portföyümüzde hem IonQ hem Rigetti taşıyoruz, IonQ bugün %8, Rigetti %6 yükseldi. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu, devletin sermayeye ortak olması sektöre stratejik bir damga vuruyor ama bu şirketlerin geliri hâlâ çok küçük. Fiyatı şimdilik haber akışı taşıyor, bilanço değil.
Büyümenin devam ettiği bir hafta dileyelim.
Comments (0)