Yatırım 101 - Johnson & Johnson'ın 15 Yıllık Talk Davası Nasıl Bitiyor ?

Johnson & Johnson dün üçüncü çeyreği hisse başına sadece 9 sent kârla kapattı. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 2,12 dolardı. Aradaki farkın büyük kısmı tek bir kalemden geliyor, şirketin bebek pudrası davalarını kapatmak için ayırdığı 5,5 milyar dolar.

Bu davalar yıllardır J&J hissesinin üzerindeki en büyük belirsizlikti. Şirket davalardan kurtulmak için üç kez iflas yolunu denedi ve üçünde de mahkemeden döndü. Bu sürede davacı sayısı 13 binden 76 bine çıktı, hisse de 2018 sonundan Mart 2025'e kadar S&P 500'ün getirisinin üçte birinde kaldı. Şimdi bu hikayenin sonuna gelinmiş gibi gözüküyor.

J&J'yi 23 Haziran 2026'dan beri değer portföyümüzde taşıyoruz. Dünkü %6'lık düşüşün ardından davanın nereden çıktığını, nasıl bitmek üzere olduğunu ve hisse için ne anlama geldiğini baştan sona anlatayım.

Talk, kozmetikte kullanılan yumuşak bir mineral. Johnson's Baby Powder 1894'ten beri talkla üretiliyordu ve kuşaklar boyu bebek bakımının simgesi oldu. Davalar iki ayrı iddiaya dayanıyor ve bunları ayırmak önemli.

Birincisi yumurtalık kanseri, davacılar pudranın yıllarca genital bölgede kullanılmasının bu kansere yol açtığını iddia ediyor. Davaların büyük çoğunluğu bu grupta. İkincisi mezotelyoma, yani akciğer zarında görülen nadir bir kanser türü. Burada iddia talkın kendisi değil, talkın çıkarıldığı madenlerde bulunabilen asbestle kirlenmesi.

J&J başından beri ürünlerinin güvenli olduğunu, asbest içermediğini ve kansere yol açmadığını savunuyor. Ancak 2019'da ABD gıda ve ilaç dairesi FDA'nın test ettiği bir şişede asbest bulundu ve şirket 33 bin şişeyi geri çağırdı. J&J sonuca itiraz etti ama talklı pudrayı 2020'de ABD ile Kanada'da, 2023'te de bütün dünyada satıştan kaldırıp yerine mısır nişastası koydu.

İlk kırılma 2018 yazında St. Louis'te yaşandı. Bir jüri, yumurtalık kanseri olan 22 kadına toplam 4,7 milyar dolar tazminat verilmesine karar verdi. Temyizde bu rakam 2,1 milyar dolara indi, ABD Yüksek Mahkemesi 2021'de davayı incelemeyi reddetti ve J&J faiziyle yaklaşık 2,5 milyar dolar ödedi.

İkinci kırılma aynı yılın aralık ayında geldi. Şirketin iç yazışmalarına dayanan bir araştırma, J&J'nin 1970'lerden beri bazı testlerde talkta asbest çıktığını bildiğini öne sürdü. J&J haberi "tek taraflı ve yanlış" diye niteledi ama hisse o gün %10 düştü ve şirket bir günde yaklaşık 40 milyar dolar değer kaybetti. Bu, hissenin 2002'den bu yana en kötü günüydü.

Bu iki olaydan sonra davalar hızla arttı. Şirketin bilançosundaki davacı sayısı 2018'deki 13 binden bu yılın haziranında 76 bine çıktı.

Şimdi şunu sorabilirsiniz, dünyanın en zengin şirketlerinden biri neden iflas yoluna gitti? J&J'nin kullandığı yönteme ABD'de "Teksas iki adımı" deniyor. Şirket, talk sorumluluğunu yeni kurduğu bir yan şirkete aktarıyor ve sadece o yan şirketi iflas ettiriyor. Amaç, on binlerce davayı yıllarca tek tek mahkemede görmek yerine, bütün davacıları tek bir tazminat fonunda toplamak.

İlk deneme Ekim 2021'de LTL Management adıyla yapıldı. Ancak temyiz mahkemesi Ocak 2023'te, ortada gerçek bir mali sıkıntı olmadığı için iflasın iyi niyetli olmadığına karar verdi. Nisan 2023'teki ikinci deneme 8,9 milyar dolarlık teklifle geldi, o da aynı gerekçeyle reddedildi. Eylül 2024'te Red River Talc adıyla yapılan üçüncü denemede teklif, bugünkü değeriyle yaklaşık 8 milyar dolardı.

Yargıç Christopher Lopez 31 Mart 2025'te bu planı da reddetti. Gerekçesi kötü niyet değil, davacıların oylarının aceleyle ve hatalı sayılması ile planın J&J'nin ayrıştırdığı tüketici şirketi Kenvue gibi üçüncü tarafları da korumaya çalışmasıydı. Ertesi gün hisse %7,6 düştü. J&J temyize gitmedi, davalarla mahkemede tek tek savaşacağını açıkladı ve ayırdığı karşılığın yaklaşık 7 milyar dolarını geri aldı.

Bu kararın ardından dava, federal mahkemede birleştirilmiş davaların temel sorusuna döndü. Davacılar, talkın kansere yol açabileceğini değil, belirli bir kişinin kanserine bu ürünün yol açtığını kanıtlamak zorundaydı. Hukukta buna özel nedensellik deniyor.

Mayıs 2026'daki duruşmaların ardından davacılar, emsal olarak seçilen iki davada bu konudaki uzman tanıklarını geri çekti. 22 Temmuz'da mahkeme, kalan davaların neden düşürülmemesi gerektiğini açıklamalarını istedi. Beş gün sonra, 27 Temmuz'da, J&J kalan yaklaşık 76 bin yumurtalık kanseri davası için 5,5 milyar dolarlık bir çözüm açıkladı.

Çözümün şartlarına bakarsak, davaların en az %95'ini temsil eden avukatlık bürolarının katılması gerekiyor. İlk ödeme 2027'de yapılacak ve en fazla 3 milyar dolar olacak, 2028'den önce başka ödeme yok. Bu bir iflas planı değil, mahkeme sistemi içinde yapılan bir uzlaşma. Mezotelyoma davalarının ise yaklaşık %95'i daha önce uzlaşmayla kapatılmıştı.

Ancak tablo tamamen kapanmış değil. Davacıların avukatı ödemelerde bir tavan olmadığını ve toplamın 7 milyar doları aşabileceğini söylüyor. Mezotelyoma tarafında da jüri kararları hâlâ ağır, geçen yıl Los Angeles'ta 966 milyon dolarlık, Baltimore'da 1,56 milyar dolarlık kararlar çıktı. Yani çözüm davanın büyük kısmını kapatıyor, bütününü değil.

5,5 milyar dolar ilk bakışta çok büyük bir rakam. Fakat J&J'nin bu yıl yaklaşık 21 milyar dolar serbest nakit akışı beklediğini düşünürseniz, çözüm bir yıllık serbest nakdin yaklaşık dörtte birine denk geliyor. Serbest nakit akışı, şirketin faaliyetlerinden kazandığı nakitten yatırım harcamalarını düştükten sonra elinde kalan para. Hissedarlara bir yılda ödenen temettü ise yaklaşık 12,9 milyar dolar.

Bu rakamı önceki tekliflerle de kıyaslamak gerekiyor. 2023'teki teklif 8,9 milyar, Eylül 2024'teki 8 milyar dolardı. Analistlerin bir kısmı olası maliyeti 10-12 milyar dolar civarında hesaplıyordu. Yani J&J bilimsel kanıt tartışmasını kazandıktan sonra davayı öncekilerden belirgin şekilde daha ucuza kapattı. Bu karşılık dünkü bilançoda tek seferlik bir gider olarak yer aldı, şirketin kendi düzeltilmiş kârı ise 2,59 dolarla beklentinin üzerinde geldi.

Talk haberleri J&J hissesini yıllar boyunca sarstı. Asbest araştırmasının yayımlandığı gün %10, FDA geri çağırmasında %6, Red River reddinde %8'e yakın düşüş yaşandı. 27 Temmuz'daki çözüm haberine ise piyasa neredeyse hiç tepki vermedi, hisse ertesi gün %0,3 yükseldi.

Uzun vadeli tablo daha da öğretici. Temettüler dahil, asbest araştırmasından Red River reddine kadar geçen altı yılda J&J %34, S&P 500 ise %112 getiri sağladı. Red River reddinden bu yana ise J&J %56 yükselirken S&P 500 %39'da kaldı.

Fakat bu yükselişi sadece davaya bağlamak yanlış olur. Aynı dönemde J&J'nin ilaç tarafı hızlandı. Kanser ilacı Darzalex, sedef hastalığı ilacı Tremfya ve yeni ilaçlarla ilaç satışları bu çeyrekte de %8 büyüdü. Bence davanın kapanması hisseye uygulanan iskontoyu azalttı, yükselişin motoru ise büyüme oldu.

Dünkü %6'lık düşüşün sebebi de talk değildi. Tıbbi cihaz satışları ikinci çeyrek üst üste beklentinin altında kaldı ve şirket, yeni satın alma anlaşmasının 2027 kârını hisse başına 1,36 dolar azaltabileceğini açıkladı.

J&J'yi değer portföyünde 64 yıldır kesintisiz artan temettüsü, güçlü bilançosu ve ilaç tarafındaki büyümesi için taşıyoruz. Talk davası bu tezin önündeki en büyük soru işaretiydi ve 27 Temmuz'daki çözümle büyük ölçüde kapanıyor.

Takip edilmesi gereken ilk nokta katılım oranı. Çözüm, davaların %95'inin katılımına bağlı ve bu eşiğe ulaşıldığı henüz resmen açıklanmadı. Eşik tutmazsa davalar mahkemede devam eder, ama mahkemenin temmuzdaki emrinden sonra J&J'nin pazarlık gücü eskisinden çok daha yüksek.

İkinci nokta mezotelyoma tarafındaki büyük jüri kararları ve davacı avukatlarının söylediği gibi ödemelerin 5,5 milyar doları aşıp aşmayacağı. Üçüncüsü ise artık davayla değil işle ilgili, tıbbi cihaz satışlarının toparlanması ve yeni satın almaların 2027 kârına etkisi.

Bu hissede tartışmanın konusu değişti diye düşünüyorum. 2018'den beri J&J'yi tartan şey mahkeme salonuydu, bundan sonra ilaç laboratuvarı ve ameliyathane olacak.

Bir dava ne kadar uzun sürerse sürsün, sonunda onu bitiren şey mahkeme salonundaki bilimsel kanıt oldu. Bilim böyle bir şey, kanıtlanır ve tüm sorunları çözer :)